Po co ta lekcja
Temat uczy zatrzymania eskalacji i szukania rozwiązania, które nie upokarza żadnej strony.
Przewidywane rezultaty
Uczeń potrafi zaproponować kroki rozmowy konfliktowej: zatrzymanie, fakty, potrzeby, propozycja, umowa.
Przygotowanie nauczyciela
- Przeczytaj „Szczegółowy opis dla nauczyciela” i zaznacz jeden przykład, którym otworzysz rozmowę z klasą.
- Przygotuj pytanie startowe: „Co w konflikcie najczęściej dolewa oliwy do ognia, a co pomaga go zatrzymać?”. Nie zamieniaj go na ogólne pytanie o temat.
- Przy tematach wrażliwych pracuj na przykładach fikcyjnych; nie proś uczniów o prywatne zwierzenia na forum.
- Ustal, jak zapiszesz efekt lekcji: Lista zdań, które pomagają zatrzymać konflikt.
Co musi wybrzmieć
- Celem rozmowy konfliktowej nie jest wygrana, tylko zatrzymanie szkody i ustalenie kolejnego kroku.
- Agresja, ironia i publiczne upokarzanie zwykle eskalują problem.
- Dobra rozmowa opiera się na faktach, potrzebach i propozycji rozwiązania.
Przebieg 30 minut
| Czas | Segment | Działanie nauczyciela i klasy |
|---|---|---|
| 0-3 min | Start | Zadaj pytanie otwierające: „Co w konflikcie najczęściej dolewa oliwy do ognia, a co pomaga go zatrzymać?”. Zbierz 2-3 szybkie odpowiedzi bez oceniania. |
| 3-8 min | Kontekst | Celem rozmowy konfliktowej nie jest wygrana, tylko zatrzymanie szkody i ustalenie kolejnego kroku. |
| 8-20 min | Ćwiczenie główne | „Mediator w klasie”: trójki odgrywają krótkie scenki z mediatorem pilnującym zasad rozmowy. |
| 20-26 min | Omówienie | Nazwij wnioski klasy i połącz je z codziennym funkcjonowaniem w szkole. |
| 26-30 min | Domknięcie | Uczniowie zapisują wniosek lub produkt pracy. Dowód realizacji: Lista zdań, które pomagają zatrzymać konflikt. |
Szczegółowy opis dla nauczyciela
Profilaktyka kryzysów wymaga spokoju i precyzji. Wychowawca powinien oddzielać konflikt od przemocy, trudny nastrój od kryzysu, korzystanie od utraty kontroli oraz reakcję pomocową od karania. Najważniejsze jest uczenie uczniów, kiedy nie wolno zostać samemu z problemem.
Konflikt bez agresji wymaga zatrzymania eskalacji i powrotu do faktów. Nauczyciel pomaga uczniom zobaczyć, że celem rozmowy nie jest publiczne zwycięstwo, tylko ograniczenie szkody i ustalenie następnego kroku.
Wychowawca przedstawia konflikt o pracę w grupie. Klasa rozpoznaje zachowania eskalujące: ironia, wyzwiska, publiczne zawstydzanie, ignorowanie, groźby. Potem uczniowie ćwiczą rozmowę według schematu: co się stało, jak to wpływa na pracę, czego potrzebuję, co proponuję.
Ćwiczenie główne
„Mediator w klasie”: trójki odgrywają krótkie scenki z mediatorem pilnującym zasad rozmowy.
Uwaga dla wychowawcy
Nie odgrywać realnych konfliktów z klasy bez przygotowania i zgody stron.